Nizamülmülk Sözleri

Nizamülmülk Sözleri


Sayfamızda Alparslan ve Melikşahın Ünlü Veziri Nizamülmülk Sözleri hazırladı. Nizamülmülk Eseri Siyasetnameden Seçme Sözler yer almaktadır.

Adalet mülkün temelidir.

Acelecilik, kudretlilerin değil, zayıfların işidir.

Küfr ile belki amma zulm ile payidar kalmaz memleket.

Zulüm mülkü zevale sürükler,nankörlük nimeti yok eder.

Ordu, devlet başkanının emrine her zaman amade olmalıdır.

Nâma şâna aldanan ekmekten olur; ekmeğine tüküren canından olur.

İlmin değeri de diğer mumların kendisinden ışık aldığı enerji kaynağına benzer.

Yükselmiş ve büyük kimseler o makama gelinceye kadar birçok sıkıntı çekmiş olmalıdırlar.

Sultanların en iyisi ilim erbabıyla düşer kalkar.Âlimlerin en kötüsü de sultanlarla düşer kalkar.

Dünyada ilimden iyi dostum yok.İlim hazineden üstündür.Çünkü hazineyi koruman gerekirken,ilim seni korur.

İtaatkar bir hizmetkar üç yüz evlattan iyidir; zira, evlatlar babanın ölümünü, hizmetkar uzun ömrünü ister.

Bütün insanların kabiliyetlerine göre bir işi olmalı, bunun aksine hareket edilmesine padişah izin vermemeli.

sponsor line

Saraydan birçok mektup yazıyorlar. Çok olana saygı olmaz. Mühim bir iş olmadıkça saraydan mektup yazmasınlar.

Sultanın tacının varlığı vezirlik divitine bağlıdır. Divitin kapağını kapatırsam, onun hükümdarlığı da yok olur.

Öyle insanlar vardır ki, dostlukları ile düşmanlıkları arasında bir fark yoktur. En iyisi, bu tür insanlardan uzak durmaktır.

İnsanın mükemmelliği ve aklı kızmasındadır; eğer kızarsa kızgınlığın aklına değil aklının kızgınlığına galip gelmesi lazımdır.

Birlikte çalıştığı kişilerin sadâkâtını önceleyen yönetici, günü kurtarır; liyâkâtını önceleyen ise tarihte kalıcı izler bırakır.

Devlete benimde ortak olduğumu bilmiyormusun?Vezirlik diviti ve sarık senin tâcın ile o derece alâkalıdır ki,diviti aldıktan sonra tâc da kalmaz,gider.

Lokman Hekim,Dünyada bana ilimden daha iyi yardımcı yoktur. İlim hazineden daha iyidir.Çünkü, sen hazineyi korumak zorundasın; ilim ise seni korur. diyor.

Birbirine elçi gönderen padişahların bütün maksatları, herkesin içinde açıkladıkladıkları haberleşme ve yazışma değildir. Başka yüzlerce küçük şeyler ve maksatları vardır.

6. Devlet adamı zulmetmemeli, zulmetmiyorsa bile vazifelendirdiği adamların zulmedip etmediğini bilmelidir. Yoksa mazlumların ettiği ah, eninde sonunda dönüp kendisini bulacaktır.

Elçiler kusur arayıcıdırlar. Gönderildiği memleket ve padişahında kusur olan ne şeyler olduğuna bakar dururlar ve sonra o padişaha bu kusurlardan dolayı ayıplama va baş kakıncı gelir.

eryüzünde makbul ve dosdoğru yolda ilerleyen,Allah’ın rahmetinin üzerinde olası Hanefî ve Şafiî diye iki mezhep vardır. Geride kalanlar beyhude ve sapkınlık,şek ve gümandan ibarettir.

Padişah, herhangi bir kimseye büyük bir makam verirse birini gizlice ve makam verdiği kişinin bilmeyeceği şekilde, onun faaliyetlerini bildirmesi için müfettiş olarak görevlendirmelidir.

sponsor line

Padişah ülkede cereyan eden fesadı,haksızlıkları biliyor veya bilmiyor.Biliyor da tedbirini almıyorsa onlar gibi zalimdir.Zulme rıza gösteriyordur.Bilmiyorsa,gaflet ve ihmal içindedir;cahildir!

Memlekette olup biteni bilmek padişahın vazifesidir. Yoksa gaflete ve zulme kalkışırlar. Eğer padişah bunu biliyor da çaresine bakmıyorsa, tıpkı onlar gibi zalimdir ve eğer bilmiyorsa gaflete düşmüştür; tembel ve cahildir.

Padişahlar dört gruptaki insanı bağışlamamalıdır:Biri memlekete kasteden,biri memleketin haremine kasteden,diğeri onların sırrını tutmayan,bir diğeri de dilde padişahtan,gönülde muhaliften yana olup muhaliflere bilgi sızdıranlar.

4. Devlet işlerinde dini bütün, Allah korkusu olan, haram yemekten kaçınan bir yardımcıyı herkes ister. Ancak aksi durumda, yardımcı yerine bir casus beslenmiş olur. Bu da devletin bekâsını temelinden sarsacak mahiyette bir olumsuzluktur.

Din ve padişahlık kardeş gibidirler. Memlekette ne zaman bir karışıklık olsa, dinde de bozukluk olur; kötü din sahipleri baş gösterirler. Ne zaman ki din bozulur, memeleket de karışır, fesatçılar kuvvetlenirler, padişahı güçsüz bırakırlar.

2. Devlet işlerinde vazife yapanlar, başkalarının hakkına çok kolay ulaşabildikleri, bütün gücü kendilerinde gördükleri için, yaptıkları her iş kayıt altında olmak zorundadır. Devletin vazifelendirdiği birisi, mazlumun, yetim ve fukaranın hakkını yerse, vay o devletin haline!

Mazdek, ‘mal insanlar arasında ortaktır’ diyordu. Çünkü insanlar, tanrı’nın kulları ve adem’in çocuklarıdır. Her biri ihtiyacına göre ötekinin malını kullanmalı ve hiç kimse bu haktan yoksun kalmamalıdır. Herkes malca eşit olmalıdır. Mazdek’in bu sözleri üzerine herkes malını ortaklığa koymuştu.

7. Merhamet son derece güzel bir haslettir. İnsanoğlu yeri geldiği zaman merhametli olmayı da bilmelidir. Acıma duygusu Allah korkusuyla birleşince, adaletli bir devlet adamı ortaya çıkacaktır. Tarih kitapları, taş kalpli nice devlet adamının kalıcı olmadığını ısrarla yazarken bu gerçeğe işaret etmektedir.

1. Devlet, kolay kolay herkese nasip olmayacak büyük bir nimettir. Bu nimete sahip olan kimse, âhirette büyük bir külfetle de karşı karşıya olduğunu bilmelidir. Fırsat eldeyken devletin malını devlet için harcamalı, dünyalık yığmak yerine âhiret için hazırlık yapmalıdır. Kendisi son derece rahat yaşarken halkı yoksulluk çeken devlet adamını çetin bir hesabın beklediği çok açıktır. Hazret-i Ömer (r.a.) dahi bu azaptan korkuyorsa, diğerlerinin vay haline!

3. Herkes liyakatine göre değerlendirilmelidir. Kişide aranması gereken şey mal mülk değil hünerdir. Soyu sopu belli olan kimseler varken devlet vazifesi ne idüğü belirsiz olanlara verilmemelidir. Devletin bekası için, ehil olmayan kimselere iş buyrulmamalıdır. Bir kişiye birden fazla iş yükleyip, onlarca kişiyi işsiz bırakmak akıl kârı değildir. Devlet adamı bunun dengesini gözettiği sürece iyi bir devlet adamıdır. Aksi takdirde saltanatının zeval bulması çok yakın olacaktır.

Not: Siz de sitemize katkıda bulunmak istiyorsanız; yorum bölümünü ya da Yeni Söz Ekle butonunu kullanarak güzel sözler ekleyebilirsiniz.

neguzelsozler.com tarafından oluşturuldu.
BU İÇERİĞE EMOJİ İLE TEPKİ VER
SÖZLER (0)

    İlk sözü sen yazabilirsin.

    İlk sözü sen yazabilirsin.

YORUMLAR (1)
  1. Hicran

    Hayatta çok güzel sözler var ama beğenmeyenler var iyi dinleyin sonra karar verin.

    İlk yorumu sen yapabilirsin.